นาทีชีวิต! หมอเร่งช่วยทารกแรกเกิด “กรุ๊ปเลือดหายากพิเศษ” พลิกสถานการณ์วิกฤตกลางดึก
ทารกเพศชายคนหนึ่งในจังหวัดห่าติ๋ญ ประเทศเวียดนาม ได้รับการช่วยเหลือให้รอดชีวิตอย่างปาฏิหาริย์ หลังจากแพทย์ตรวจพบว่าเขามีกรุ๊ปเลือดที่หายากอย่างยิ่ง (Ultra-Rare Blood Type) ในระหว่างการรักษาที่โรงพยาบาลเด็กแห่งชาติ โดยหลังจากรับการรักษาอย่างใกล้ชิดเกือบ 2 สัปดาห์ ทารกมีอาการคงที่และสามารถกลับบ้านได้แล้ว
จากอาการตัวเหลืองสู่เคสที่หาได้ยากยิ่ง
ทารกเกิดมาดูแข็งแรงดี แต่หลังจากผ่านไปเพียง 8 ชั่วโมง กลับมีอาการตัวเหลืองเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ผลการตรวจที่โรงพยาบาลท้องถิ่นพบภาวะโลหิตจางรุนแรงแต่ยังไม่ทราบสาเหตุชัดเจน จึงถูกส่งตัวด่วนไปยังโรงพยาบาลเด็กแห่งชาติในสภาพตัวเหลืองจัด ติดเชื้อในกระแสเลือด และมีภาวะหายใจล้มเหลว
เมื่อมาถึงศูนย์ทารกแรกเกิด แพทย์พบว่าภาวะโลหิตจางรุนแรงขึ้นจนต้องตัดสินใจ “ถ่ายเลือดข้ามคืน” ทว่าปัญหาใหญ่คือ ในคลังเลือดของโรงพยาบาลไม่มีเลือดที่เข้ากันได้เลย
จากการส่งตัวอย่างไปวิเคราะห์เชิงลึกที่สถาบันโลหิตวิทยาและถ่ายเลือดแห่งชาติ ผลลัพธ์ที่ออกมาทำให้ทีมแพทย์ต้องตกตะลึง เมื่อพบว่าทารกมีแอนติบอดี Anti-Jk3 ซึ่งอยู่ในระบบเลือดกลุ่ม Jk(a-b-3) หรือกลุ่มเลือดระบบ Kidd ที่หายากเป็นอันดับต้นๆ ของโลก และแทบไม่มีเลือดสำรองที่เข้ากันได้ในธนาคารเลือดทั่วไป
การตัดสินใจครั้งสำคัญในนาทีเป็นตาย
เมื่อสถานการณ์เข้าสู่ขั้นวิกฤต แพทย์พยายามตรวจเลือดคนในครอบครัวเพื่อหาแหล่งเลือดที่เข้ากันได้ แม้จะพบคนหนึ่งที่มีกรุ๊ปเลือดตรงกัน แต่กลับติดข้อจำกัดที่ไม่สามารถบริจาคได้เนื่องจากเป็นไวรัสตับอักเสบบี
ในที่สุด ทีมแพทย์ตัดสินใจทำในสิ่งที่ยากลำบาก คือการนำเลือดของ “คุณแม่” มาใช้ แม้ว่าเธอจะเพิ่งผ่านการผ่าตัดคลอดและตามหลักการแพทย์แล้ว เลือดของแม่ที่เพิ่งคลอดไม่ใช่ทางเลือกแรกสำหรับการให้เลือดทารก แต่ในนาทีฉุกเฉินนี้ นี่คือแหล่งเลือดแหล่งเดียวที่จะช่วยชีวิตลูกได้ ทีมแพทย์จึงทำการเก็บเลือดและประมวลผลแยกส่วนประกอบอย่างเข้มงวดเพื่อความปลอดภัยสูงสุดของทั้งแม่และลูก
ผลการรักษาและความท้าทายทางการแพทย์
หลังจากได้รับการถ่ายเลือดและเปลี่ยนถ่ายเลือดเพียง 2 วัน อาการของทารกก็ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ไม่ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจหรือฉายแสงอีกต่อไป จนกระทั่งได้ออกจากโรงพยาบาลในเวลาต่อมา
ความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับกรุ๊ปเลือดหายาก:
ระบบ Kidd: กรุ๊ปเลือด Jk(a-b-3) เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน SLC14A1 ทำให้เม็ดเลือดแดงไม่มีแอนติเจนเฉพาะตัว
ความยากในการรักษา: เมื่อร่างกายมีแอนติบอดี Anti-Jk3 ผู้ป่วยจะรับเลือดได้เฉพาะจากคนที่มีกรุ๊ปเลือดประเภทเดียวกันเท่านั้น ซึ่งหาได้ยากมากในประชากรทั่วไป
สถิติ: ในปี 2568 มีเคสทารกตัวเหลืองจำนวนมาก แต่เกือบทั้งหมดเกิดจากกรุ๊ปเลือดระบบ ABO หรือ Rh ไม่เข้ากัน ซึ่งเคสนี้ถือเป็นกรณีพิเศษที่อยู่นอกเหนือสาเหตุทั่วไป
เคสนี้ไม่เพียงแต่เป็นความสำเร็จครั้งสำคัญของโรงพยาบาลเด็กแห่งชาติ แต่ยังเป็นบทเรียนในการรับมือกับโรคหายากและการประสานงานระหว่างหน่วยงานเพื่อช่วยชีวิตผู้ป่วยในสถานการณ์ที่ไม่มีแบบแผนมาก่อน
